Thursday, February 4, 2010

توحید (اسلام)

توحید (اسلام)


مجموعه مقالههای
اسلام

اصول
توحید
نبوت
معاد


اصول خاص تشیع
امامت • عدل


فروع
نماز • روزه • زکات
حج • جهاد


فروع خاص تشیع
خمس
امر به معروف
نهی از منکر
تولی • تبری


منابع اسلامی
قرآن • عقل
سنت (حدیث)


شخصیّتها
محمد
علی • فاطمه
اهل بیت
خلفای راشدین
امامان شیعه
صحابهٔ محمد

مذهبها
تسنن • تشیع • تصوف


مذاهب فقهی
جعفری • شافعی
حنفی • مالکی
حنبلی • مذاهب دیگر


مذاهب کلامی
امامیه
اسماعیلیه • خوارج
مرجئه • اشاعره
معتزله • مذاهب دیگر


علوم اسلامی
حدیث • تفسیر
فقه • کلام
فلسفه • عرفان


تاریخ اسلام
امویان • عباسیان
فاطمیان • مملوکان
عثمانیان • صفویان
آخرالزمان


جغرافیای اسلام
مکه • مدینه
بیتالمقدس
کوفه • نجف
کربلا • سامرا
کاظمین • مشهد
بغداد • دمشق
عربستان • یمن
عراق • شام
ایران • مصر
اندلس • شمال آفریقا
آسیای میانه • هندوستان




درگاه اسلام
ن . ب . و

توحید به معنای یکتاپرستی مهمترین اصل اعتقادی اسلام است. توحید در اسلام به معنای آن است که «هیچ خدایی جز الله نیست» یا (لا اله الا الله) و این مسأله رکن اعتقادات دینی مسلمانان است و شهادت بدان شرط مسلمانی است. هر چند مذاهب مختلف از آن تفاسیر متفاوت دارند.

از دیدگاه اسلامی توحید در معنای وسیع کلمه تنها به معنی باور داشتن نیست و به معنی اطاعت و تسلیم شدن فقط در برابر خدا نیز است، که از تعبیر به «توحید عبادی» یا «توحید در عبادت» میشود. توحید یکتاپرستی با خلوص است. به این معنی که از هر گونه شرک (به معنی شریک ساختنست در وحدانیت خدا) و کفر(به معنی انکار است ازخداکه خالق همه میباشد) مبرا باشد.

در قرآن سورهای در توضیح توحید و به نام «توحید» هست و متن آن چنین است:

«به نام خداوند بخشنده مهربان. بگو خدا یکتاست. خدا بی نیاز است. نزاییده و زاییده نشده. و هیچ کس همتای او نیست.»(بسم الله الرحمن الرحيم. قل هو اللهُ احدٌ. اللهُ الصَمَدُ. لم يَلِد و لم يولَد. و لم يكن له كُفواً احد.)

همچنین طبق بیان قرآن توحید به این معناست که «هیچ چیز مثل او نیست»*[۱] بنابراین خداوند در اسلام قابل تجسم و تمثل نیست. چنانکه سنایی سرودهاست:

نتوان وصف تو گفتن که تو در فهم نگنجی نتوان شبه تو گفتن که تو در وهم نیایی

در قرآن آیات بسیاری به توضیح توحید پرداختهاست و برخی از مهمترین این آیات عبارتاند از: آیة الکرسی، سوره بقره، آیه ۲۵۵

آیه نور، سوره نور، آیه ۳۵

سوره آل عمران، آیه ۱۸، ۲۶ و ۲۷

متن زیر توصیف یکتاپرستی از امام علی است. در خطبه اول نهج البلاغه یکتاپرستی را چنین توضیح میدهد:

«نخستین پایه دین شناخت او[خدا]ست، و کمال شناخت او راست دانستن(تصدیق) اوست، و کمال راست دانستن او یگانه دانستن اوست، و کمال یگانه دانستن او اخلاص برای اوست، و کمال اخلاص برای او نفی چگونگی(صفات) از اوست. زیرا هر صفتی گواه آن است، که غیر موصوف است و هر موصوفی گواه آن است که غیر صفت است. پس هر کس خدای منزه را وصف کرد برای او همتایی قرار داد، و هر کس برای او همتایی قرار داد او را دو پنداشت، و هر کس او را دو پنداشت او را بخش بخش کرد، و هر کس او را بخش بخش کرد، و هر کس او را بخش بخش کرد پس او را نشناخت، و هر کس او را نشناخت، به سویش اشاره کرد، و هر کس به او اشاره کرد پس او را محدود کرد، و هر کس او را محدود کرد پس او را شمرد...»*[۲]

No comments: